Acil Durum Tahliye Planı

Acil durum planı ile tahliye planı aynı belge mi?

Hayır. Acil durum planı, işyerinde hangi acil durumların beklendiğini, alınan önlemleri, müdahale ve tahliye yöntemlerini ve ekiplerin görevlerini anlatan yazılı belgedir. Tahliye planı ise bu belgenin duvara asılan grafik parçasıdır: binadaki kişiye nerede olduğunu, nereden çıkacağını ve nerede toplanacağını gösterir. 2021’deki değişiklikle yönetmelikte terimler netleşti; kaçış yollarını, toplanma yerlerini ve uyarı sistemlerini gösteren çizim tahliye planının içindeki kroki olarak tanımlanır. Fabrika, depo, ofis, okul, otel, hastane ve alışveriş merkezi gibi her tür işyeri ve kamuya açık bina için hazırlıyoruz.

Yönetmeliğe göre yenileme ve tatbikat sıklığı

İşyerleri için temel dayanak, 18.06.2013 tarihli ve 28681 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik’tir (son kapsamlı değişiklik 01.10.2021 tarihli ve 31615 sayılı Resmî Gazete). Yönetmeliğe göre:

• Acil durum planı çok tehlikeli işyerlerinde en geç 2 yılda, tehlikeli işyerlerinde en geç 4 yılda, az tehlikeli işyerlerinde en geç 6 yılda bir yenilenir.
• İşyerinde veya yakın çevresinde plana etki eden bir değişiklik olursa plan, süre beklenmeden tamamen veya kısmen yenilenir.
• Tatbikat, maden işyerleri dışında en geç yılda bir yapılır; her tatbikat için tarih, görülen eksiklikler ve yapılacak düzenlemeler bir tatbikat formuna yazılır.
• Tahliye sırasında yaşlı, engelli ve gebe çalışanlar ile varsa kreşteki çocuklar için refakat tedbiri planlanır.

Binanın kaçış yolu sayısı, genişliği ve uzunluğu ise Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’e göre değerlendirilir. Tahliye planı, binada olmayan bir çıkışı gösteremez; plan çizilmeden önce kaçış yollarının bu yönetmeliğe uygunluğunu kontrol ediyoruz.

Tahliye planında bulunması gerekenler

Hazırladığımız her kat planını teslimden önce şu listeyle kontrol ediyoruz:

• “Bulunduğunuz yer” işareti ve planın, bakan kişinin yönüne göre döndürülmüş yerleşimi
• Birincil ve alternatif kaçış yolları, acil çıkış kapıları, kaçış merdivenleri
• Toplanma yeri ve binadan toplanma yerine giden güzergâh
• Yangın söndürme tüpleri, yangın dolapları, ihbar butonları ve ilk yardım malzemelerinin yerleri
• Elektrik ve gaz kesim noktaları ile vanalar
• Kimyasal yayılım, parlama veya patlama riski taşıyan bölümler
• Ulusal ve yerel acil durum irtibat numaraları
• Sembol açıklamalarını içeren lejant, plan tarihi ve kat bilgisi

Semboller ve renkler TS ISO 23601 ile güvenlik işaretleri standardı ISO 7010’a göre seçilir; böylece plan, binayı ilk kez gören bir ziyaretçi tarafından da okunabilir.

Engelli ve hareket kısıtlı kişilerin tahliyesi

Tahliye planı, binayı kendi başına terk edemeyecek kişileri ayrıca ele almalıdır: tekerlekli sandalye kullananlar, hasta ve yaşlılar, geçici olarak hareketi kısıtlı olanlar. Planda bu kişiler için bekleme alanı, yardım edecek görevliler ve kullanılacak kaçış güzergâhı tanımlanır.

Acil durum aydınlatması ve yönlendirme

Kaçış yollarının elektrik kesildiğinde de görülebilmesi için acil durum aydınlatması ve yönlendirme işaretleri TS EN 1838 esaslarına göre değerlendirilir. Kat planlarında yangın dolapları, söndürücüler, acil çıkış kapıları, yönlendirme okları ve toplanma noktası birlikte gösterilir.

Çalışma sürecimiz

1. Belge toplama: mimari projeler, mevcut acil durum planı, risk değerlendirmesi ve işyerinin tehlike sınıfı.
2. Saha keşfi: çıkışlar, kapı açılış yönleri, ekipman ve kesim noktaları yerinde doğrulanır; proje ile mevcut durum farkları not edilir.
3. Kaçış yolu kontrolü: kullanıcı yükü, kaçış mesafesi ve çıkış kapasitesi değerlendirilir, uygunsuzluklar ayrı bir listede raporlanır.
4. Çizim ve onay: kat planları hazırlanır, işveren ve İSG profesyonelinin görüşüne sunulur.
5. Asılma yerleri: her kat ve giriş için planın yönü ve konumu belirlenir.
6. Güncelleme: tadilat, yerleşim değişikliği veya tatbikatta görülen eksiklikten sonra planlar revize edilir.

Teslim edilen dokümanlar

• Her kat ve giriş için asılmaya hazır tahliye planı (baskı ve PDF)
• Düzenlenebilir çizim dosyası
• Kaçış yolu kontrolünde tespit edilen uygunsuzluk listesi
• Planların asılacağı yerleri gösteren yerleşim listesi

Sık sorulan sorular

Tahliye planı asmak zorunlu mu?

İşyerleri için evet. İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik, acil durum planının parçası olarak tahliye planının bina giriş ve çıkışlarına ve katlara, çalışanların görebileceği biçimde asılmasını ister.

Mimari projesi olmayan binada plan hazırlanabilir mi?

Evet. Proje yoksa veya güncel değilse sahada rölöve ölçüsü alınır, kat planı bu ölçüyle çizilir.

Acil kaçış planı ile tahliye planı farklı mı?

Günlük kullanımda iki ifade çoğu zaman aynı belgeyi anlatır. Bu sayfada anlatılan plan, kaçış yollarının ve çıkışların gösterimini de kapsar. Kaçış yolu genişliğinin ve çıkış sayısının yeterliliği ise yangın danışmanlığı kapsamında değerlendirilir.

Tatbikatta plan yetersiz çıkarsa ne yapılır?

Görülen eksiklik tatbikat formuna yazılır, plan ve gerekiyorsa yönlendirme işaretleri revize edilir. Tahliyenin süresini ve duman koşullarını mühendislik hesabıyla irdelemek gereken binalarda yangın senaryosu çalışması öneririz.

Plan hangi çalışmalarla birlikte hazırlanmalı?

İşletmedeki yangın tehlikeleri henüz belirlenmediyse yangın risk analizi ile başlamak, planın gerçek tehlikelere göre kurulmasını sağlar. Yeni projelerde tahliye düzeni yangın danışmanlığı kapsamında tasarım aşamasında ele alınır.

Binanızın kat sayısını ve kullanım tipini iletişim sayfamızdan iletin; keşif ihtiyacını ve teslim kapsamını birlikte belirleyelim.